پکیج های مخصوص ماهیانه بانوان

بخورنخورهای دوران قاعدگی

دکتر حسین ایمانی، متخصص تغذیه بالینی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

بلوغ مهمترین مرحله از زندگی است و حفظ وزن در این دوره بسیار مهم است. دختران نوجوانی که وزن بالایی دارند قطعاً دچار اختلالات قاعدگی خواهند شد. ممکن است زمان قاعدگی آنها به تأخیر بیفتد تا زودتر از موعد شروع شود. علاوه بر اضافه وزن و چاقی، کاهش وزن زیاد هم می‌تواند مشکلاتی در قاعدگی ایجاد کند بنابراین دختران نوجوانی که به تازگی وارد سنین بلوغ شده‌اند و چاق هستند به هیچ وجه خودسرانه اقدام به کاهش وزن کنند. البته کاهش وزن زیاد می‌تواند به دلیل استرس‌ها و اضطراب‌های این دوران یا افسردگی هم ایجاد شود. در بسیاری موارد کاهش وزن زیاد در دوران بلوغ باعث می‌شود نیازهای تغذیه‌ای بدن تامین نشود و این مساله می‌تواند روی قاعدگی تاثیر بگذارد و در آن اختلال ایجاد کند. در مواردی حتی این مشکل به آمنوره یا قطع قاعدگی منجر خواهد شد.

از طرفی کاهش یا افزایش وزن زیاد باعث تغییرات هورمونی در بدن می‌شود و عادت ماهیانه را جلو یا عقب می‌اندازد. توجه داشته باشید نخوردن افراطی مواد غذایی به صرف اینکه وزن بالا نرود و فرد لاغر و مانکنی بماند با عدم دریافت کافی مواد مغذی همراه خواهد شد. در نتیجه بیشتر دختران نوجوان و جوانی که دچار تب لاغری هستند به عوارضی همچون کم‌خونی‌های شدید مبتلا می‌شوند و اگر بررسی‌های تغذیه‌ای روی این افراد صورت نگیرد دچار قطع قاعدگی خواهند شد که خود مشکلات جدیدتری را برایشان ایجاد خواهد کرد.

برای بررسی وضعیت تغذیه‌ای‌تان آزمایش خون بدهید

سن بلوغ، سن حساسی است و تامین نیازهای بدن و برطرف کردن کمبودهای آن بسیار مهم است بنابراین توصیه می‌شود همه نوجوانان در سن بلوغ یک آزمایش کلی خون بدهند تا فاکتورهای خونی بخصوص وضعیت آهن سرم و ذخائر آهن بدن‌شان بررسی شود. چنانچه نوجوانی دچار کمبود آهن باشد باید غذاهای غنی از آهن را در رژیم غذایی روزانه‌اش بگنجاند. البته دیده شده برخی از نوجوانان با اینکه منابع غنی از آهن را دریافت می‌کنند اما به این دلیل که سطح جذب آهن در بدنشان پایین است باز هم دچار کم‌خونی فقر آهن می‌شوند. در این صورت پزشک یا متخصص تغذیه مجبور به تجویز مکمل‌های آهن خواهد شد. اما در غیر این صورت توصیه به دریافت آهن از طریق مواد مغذی است. فاکتورهای دیگری هم می‌توانند در کم‌خونی دوران نوجوانی نقش داشته باشند که مهمترین آنها کمبود اسید فولیک، ویتامین۱۲B و ویتامین۶B است. به همین دلیل توصیه می‌شود افراد در سنین نوجوانی از یک رژیم غنی که سرشار از تمام مواد مغذی است پیروی کنند تا ویتامین‌ها و املاح کافی به بدنشان برسد. در این صورت دختران نوجوانان به موقع عادت ماهیانه می‌شوند و مشکلات چندانی در این زمینه نخواهند داشت.

دردهای دوران قاعدگی را با تغذیه درمان کنید.

یکی از مهمترین مشکلات دوران قاعدگی دردهای کمر و زیرشکم است. دردهای زمان قاعدگی معمولاً براساس ژنتیک، مسائل فیزیولوژیک بدن و محیط زندگی از فردی به فرد دیگر تفاوت دارد. برخی دختران نوجوان یا حتی جوان قاعدگی‌های بسیار دردناکی دارند که گاهی حتی کارشان به مراکز درمانی می‌کشد. اقدامات متعددی می‌تواند در تسکین درد خانم‌های جوان در دوران قاعدگی مؤثر باشد. اولین و مهمترین این اقدامات داشتن یک رژیم غذایی متعادل، سالم و متنوع است. توصیه می‌شود رژیم غذایی از نظر وجود ویتامین‌ها و املاحی چون آهن، منیزیوم، کلسیم و ویتامین‌های گروه B مانند نیاسین یا ۳B و ویتامین ۶B، ویتامین A، C، E غنی باشد. مطالعات نشان می‌دهند ویتامین A می‌تواند نقش تسکینی در دردهای دوران قاعدگی داشته باشد بنابراین استفاده از منابع غذایی حاوی ویتامین A یا برخی از پیش‌سازهای آن مانند جگر، هویج، انبه، کدوحلوایی، زردآلو، کلم بروکلی پخته، لوبیا چشم‌بلبلی، طالبی، اسفناج پخته، سیب‌زمینی، تخم‌مرغ و… را جدی بگیرید.

در برخی خانم‌ها دردهای دوران قاعدگی می‌تواند به دلیل افت قندخون ایجاد شود بنابراین مصرف قند نقش خوبی در کاهش دردهای قاعدگی دارد. درست است که مصرف قند زیاد به هیچ فردی توصیه نمی‌شود اما اگر خانمی علائم افت قند خون داشت یا فشارش پایین آمد می‌تواند برای رفع این علائم از مواد قندی یا غذاهای شیرین استفاده کند زیرا قند یا کربوهیدرات‌ها باعث افزایش ترشح سرتونین می‌شوند که یک اثر تسکینی دارد. یکی از غذاهای شیرین که به صورت سنتی به خانم‌هایی که علائم افت قند و فشارخون پایین دارند توصیه می‌شود کاچی است. کاچی غذای حاوی کربوهیدرات و قندی است که مصرف آن در دوران قاعدگی توصیه می‌شود. دیده شده مصرف شکلات تلخ هم به دلیل اینکه باعث افزایش تولید سروتوین در مغز می‌شود می‌تواند در کاهش دردهای قاعدگی مؤثر باشد.

سردمزاج‌ها درد بیشتری دارند

متخصصان طب سنتی معتقدند خانم‌هایی که طبع سردی دارند یا سردمزاج هستند بیشتر به دردهای قاعدگی مبتلا می‌شوند. به همین دلیل به همه خانم‌های سردمزاج توصیه می‌کنند در دوران قاعدگی از غذاهایی که طبع گرم‌تری دارند بیشتر استفاده کنند. از جمله این مواد می‌توان به خرما، کشمش، کاچی، ارده، شیره خرما و انگور، عسل، نبات و… اشاره کرد. در مقابل مصرف غذاهایی با طبع سرد بخصوص خوراکی‌های ترش مانند سرکه، لبنیات، سبزیجات زیاد، میوه‌های سرد، ماهی و… می‌توانند علائم فرد را تشدید کنند.

مصرف چه غذاهایی در دوران قاعدگی محدود می‌شود؟

دختران نوجوان باید در دوران بلوغ و بخصوص در دوره عادت ماهیانه از مصرف نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های حاوی کافئین مانند قهوه، چای فراوان، شکلات‌ها و نوشابه‌های کافئین‌دار به دلیل اثر تحریک‌پذیری‌شان خودداری کنند. این مواد حتی می‌توانند در جذب برخی از املاح از جمله آهن و کلسیم اختلال ایجاد کنند و مانع جذب آنها شوند.
مصرف غذاهای نفاخ نیز در دوران قاعدگی محدود می‌شوند زیرا نفخ زیاد می‌تواند دردهای قاعدگی را تشدید کند بنابراین مصرف حبوبات از جمله عدس، لپه، لوبیا، نخود و سبزیجات مانند کلم، خیار، کاهو، پیاز و… به دلیل نفخی که در روده ایجاد می‌کنند باید کاهش پیدا کنند. در صورت تمایل به مصرف این مواد بهتر است آنها را ۲ روز قبل از پخت در آب بخیسانید و آب آن را در فواصل معینی دور بریزید.
از مصرف نمک زیاد بپرهیزید. به همه افراد توصیه می‌شود فقط ۲۳۰۰ میلی‌گرم سدیم در طول روز استفاده کنند که معادل تقریباً ۵ تا ۶ گرم نمک است.. مصرف بیشتر از این میزان نمک به هیچ فردی بخصوص به خانم‌ها در دوران قاعدگی توصیه نمی‌شود زیرا مصرف مواد شور از جمله تنقلات، شوری‌جات، فست‌فودهایی که حاوی نمک زیاد هستند و… باعث احتباس آب در بدن می‌شود. همچنین مطالعات نشان داده‌اند مصرف نمک زیاد در برخی افراد به دلیل تاثیری که روی فشارخون دارد می‌تواند باعث اختلال در گردش خون شود و درد در دوران قاعدگی را تشدید کند.
استعمال دخانیات از جمله سیگار و قلیان هم می‌تواند به افزایش دردهای دوران قاعدگی منجر شود.

مصرف چه غذاهایی در دوران قاعدگی توصیه می‌شود؟

حتماً در دوران قاعدگی آب و مایعات کافی دریافت کنید زیرا به دلیل واکنش‌های فیزیولوژیکی که در بدن اتفاق می‌افتد و بخصوص حجم خونریزی، نیاز بدن به آب و مایعات افزایش پیدا می‌کند.
از غذاهایی استفاده کنید که فاقد چربی‌های اشباع باشد. در مقالات آمده است چربی‌های اشباع هم می‌تواند دردهای دوران قاعدگی را تشدید کند. چربی‌های اشباع بیشتر در گوشت‌های قرمز، لبنیات پرچرب، روغن‌های جامد و… دیده می‌شود. بنابراین توصیه می‌شود تا حد امکان از گوشت‌های بدون چربی و با طبع گرم مانند گوشت گوسفند، گوشت شتر، مرغ، بوقلمون، بلدرچین استفاده کنید.
در صورتی که می‌خواهید ماهی بخورید حتماً آن را با ادویه‌های گرم فراوان طبخ یا مصرف کنید تا طبع سردش را بگیرد. البته بعضی از مطالعات نشان داده‌اند مصرف ادویه زیاد خود می‌تواند باعث ایجاد درد در دوران قاعدگی شود. بنابراین در مصرف ادویه‌ها بخصوص فلفل‌ها هم افراط نکنید چون این مواد هم مانند کافئین خواص تحریک‌پذیری دارند و باعث تشدید درد قاعدگی می‌شوند.
یکی از مکمل‌هایی که مصرف آن در دوران قاعدگی توصیه می‌شود روغن گل مغربی است. دیده شده این مکمل به دلیل دارا بودن اسیدهای چرب مفید و ترکیب مناسب اسیدهای چرب امگا۳، ۶ و ۹ می‌تواند در بهبود مشکلات دوران قاعدگی بسیار مؤثر باشد.
اختلالات خلقی در سندرم پیش از قاعدگی معمولاً به ترشح سروتونین مغز یا تغییراتی که در سیستم سمپاتیک رخ می‌دهد ارتباط داده می‌شود. یکی از نکات تغذیه‌ای که می‌تواند به آرامش خانم‌ها در این دوران کمک کند مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین‌های گروه B است. در میان ویتامین‌های گروه B نیز ویتامین۱B، ویتامین۳B و ویتامین۶B از سایرین مهمتر هستند. این ویتامین‌ها عمدتاً در غلات سبوس‌دار، تخمه آفتابگردان، نخود، جو، انواع لوبیا، مغزها و دانه‌ها، لبنیات، گوشت قرمز و سفید، گوشت ماهی و بوقلمون، جوانه گندم، جگر، تخم‌مرغ، موز، اسفناج، پرتقال، طالبی و آووکادو یافت می‌شوند.